Nieuws
Nieuws
Sport
Sport
Gemist
Gemist
Radio Oost
Radio Oost
Het weer vandaag
Weer
De media wordt geladen ...
Saartje Letsoin bij haar moeder op de arm (in het wit)
Foto: onbekend fullscreen
De zus van George Samar
Foto: onbekend fullscreen
Leo Reawaruw
Foto: RTV Oost fullscreen

Molukkers willen rechtszaak aanspannen tegen Staat om gedwongen achtergelaten kinderen

Geplaatst 03 mei 2018 - 06:00
Gewijzigd 03 mei 2018 - 13:01

Saartje Letsoin uit Rijssen kan er nog verdrietig om worden: "Waarom konden mijn zussen en mijn broer niet mee naar Nederland?" Een antwoord op die vraag heeft ze nooit gekregen.

Saartje kwam als baby van zes maanden in 1951 met haar ouders en twee broertjes van drie en veertien jaar naar Nederland. Het gezin was ingescheept op de Atlantis. Vader en moeder Letsoin mochten maar drie kinderen meenemen, vertelt Saartje. De achtergebleven kinderen - zes, negen en twaalf jaar - bleven bij opa en oma op de Molukken.

Vader Letsoin was in dienst bij het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger. Ruim 3.000 KNIL-militairen met hun gezinnen, in totaal pakweg 12.000 mensen, zijn in 1951 met de boot vanaf de Molukken naar Nederland gekomen. In totaal gaat het om twaalf transporten. In het van Nederland bevrijde Indonesië zouden ze hun leven niet meer zeker zijn. De militairen zijn naar Nederland gekomen op dienstbevel, voor een periode van zes maanden. Maar van terugkeer kwam het nooit.

Tekst gaat verder onder de foto

Saartje Letsoin bij haar moeder op de arm (in het wit) - fotograaf: onbekend

Schending van de mensenrechten

Van gezinshereniging was geen sprake. Leo Reawaruw van de stichting Maluku4Maluku vraagt aandacht voor deze vergeten kinderen. Sommige kinderen groeiden op zonder hun ouders ooit terug te zien. Iets dat indruist tegen de rechten van de mens.

Maluku4Maluku wil met familieleden van de 'achtergelaten kinderen' een rechtszaak aanspannen om de schending van mensenrechten aan de kaak te stellen en de achtergebleven kinderen financieel te compenseren. "Nederland heeft het altijd over mensenrechten, maar hohoho, laat ze hier maar eens over nadenken voor ze met de vinger naar andere landen wijst", aldus Reawaruw. Advocaat Michael Ruperti zal juridische bijstand verlenen.

Vertekend beeld

Op filmbeelden uit die tijd zijn wel veel kinderen aan boord van de transportschepen te zien, maar volgens Leo Reawaruw geeft dat een vertekend beeld. "Op het ene schip mocht je wel kinderen meenemen, op een ander schip niet. De kapitein bepaalde dat. Maar de regering was verantwoordelijk."

Eenmaal in Nederland kreeg het gezin Letsoin nog zeven kinderen maar het verdriet om de achterblijvers bleef. Pas in 1987 zag Saartje haar zussen en broer voor het eerst. Haar ouders zijn er toen gebleven. Ze hebben er nog vijftien jaar geleefd.

"Ze mocht niet mee, maar ze ging mee"

- George Samar

Als verstekeling naar Nederland

De ouders van George Samar uit Rijssen kwamen bij een later transport ook op de Atlantis terecht. Toen mochten er helemaal geen kinderen worden meegenomen. Voor vader en moeder Samar een drama: al eerder waren twee kinderen overleden. Het was ondenkbaar dat ze hun enige dochter achter zouden laten.

"Ze mocht niet mee, maar ze ging mee", zegt George. De zesjarige verstekeling werd op volle zee te voorschijn gehaald. De andere opvarenden waren niet blij: "Waarom neem jij je kind mee, terwijl wij die van ons achterlaten?" Bovendien zou het maar voor zes maanden zijn.

Vader Samar werd bij aankomst in Rotterdam direct gearresteerd wegens overtreding van een dienstbevel. Hij kreeg zes maanden gevangenisstraf.

'Het was te pijnlijk'

Over de vergeten kinderen werd in de Molukse gemeenschap nauwelijks gesproken. Samar: "Hoe kun je aan je kinderen hier uitleggen dat daarginds nog boers en zussen zijn? Het was te pijnlijk."

Leo Reawaruw zet zich met zijn stichting Maluku4Maluku in voor eerherstel van de Molukse militairen. Hij beijvert zich voor hun veteranenstatus, betaling van achterstallig loon en pensioengelden.