Advocaat Ruinerwold-vader: Mijn cliënt kan niet worden berecht

De rechtszaak tegen Ruinerwold-vader Gerrit Jan van D. moet worden stopgezet. Hij kan niet worden berecht omdat hij lijdt aan afasie, een vorm van hersenletsel, waardoor zijn spraak en het begrip van woorden ernstig is verstoord. Dat zei zijn advocaat Robert Snorn vanmiddag in de rechtbank in Assen.

Snorn maakt dat op uit het rapport van het Pieter Baan Centrum. Deskundigen daarvan hebben Van D. afgelopen zomer onderzocht. Vier jaar geleden heeft de 68-jarige Van D. een hersenbloeding gehad en sindsdien praat hij niet meer en is hij ook lichamelijk beperkt.

Van D. predikte tussen 2010 en 2019 zijn eigen geloof in een afgelegen boerderij in Ruinerwold, waar hij met zijn zes jongste kinderen, inmiddels allemaal volwassen, woonde. Hij wordt, samen met zijn zakenpartner en klusjesman Josef B., verdacht van vrijheidsberoving van de zes kinderen.

In de periode voor Ruinerwold zou hij dat in onder meer Zwartsluis en Hasselt ook zijn oudste drie kinderen hebben aangedaan. Bovendien wordt hij verdacht van het seksueel misbruiken van twee van hen.

Uitgebreid onderzoek

Een jaar na zijn arrestatie is Van D. nog altijd niet door de politie verhoord. De rechtbank bepaalde eerder dat eerst deskundigen van het Pieter Baan Centrum onderzoek moesten doen. Ook wilde de rechtbank een neurologisch en neuropsychologisch onderzoek laten uitvoeren. Dat laatste weigerde Van D. eerder dit jaar. Inmiddels heeft hij wel toestemming gegeven en is onder meer een hersenscan gemaakt.

Snorn noemde voorbeelden uit het onderzoeksrapport waarom volgens hem duidelijk is dat Van D. niet kan worden berecht. De psycholoog van het Pieter Baan Centrum twijfelt aan de betrouwbaarheid van wat de Ruinerwold-vader zegt. Volgens zijn advocaat kan de man alleen ja zeggen en nee schudden.

Weinig begrip

De psychiater die hem onderzocht heeft, benadrukt dat Van D. waarschijnlijk weinig van een strafzaak zou begrijpen. "Hij begrijpt wellicht dat u de rechter bent en daar de officieren zitten en dat hij de verdachte is, maar de inhoud niet", aldus Snorn. Daarnaast kan hij zichzelf niet uitspreken, waardoor hij niet in staat is zichzelf goed te verdedigen en wat hij zegt is mogelijk onbetrouwbaar.

Naast praten kan Van D. nog nauwelijks lezen en schrijven, blijkt uit het onderzoek. Daaruit blijkt volgens Snorn ook dat communicatiemiddelen als een spraakcomputer Van D. niet helpen. "En ik kan juridisch van alles vertellen over de feiten, maar ze zullen inhoudelijk nooit met hem kunnen worden besproken."

Vragen stellen aan deskundigen

Volgens het Openbaar Ministerie is het rapport helemaal niet zo duidelijk over dat de zelfbenoemd aartsvader niet zou kunnen worden berecht. Die vraag kan niet worden beantwoord met dit rapport. Hij begrijpt dingen deels wel en deels niet. Wij hebben er behoefte aan om zelf vragen aan de deskundigen te stellen, aldus officier van justitie Gerard Veenstra.

Ook vroeg hij de rechtbank om bij Van D. op bezoek te gaan, zodat de rechters zelf kunnen zien hoe het met hem gaat. Snorn deed dat voorstel eerder dit jaar al, maar toen wilde de rechtbank eerst het PBC-onderzoek afwachten.

Op bezoek bij Van D.

De rechtbank vindt het te vroeg om de strafzaak tegen Van D. te stoppen. De rechters of één van hen gaan alsnog bij de hoofdverdachte van de Ruinerwold-zaak op bezoek in het detentiecentrum Schiphol, waar hij in voorarrest zit. Daarna komt er een nieuwe zitting in de Asser rechtbank waarop vier deskundigen die Van D. hebben onderzocht worden gehoord. Dat zijn een psycholoog, een psychiater en logopedist en een klinisch neuropsycholoog.

Wanneer die zitting plaatsvindt, is nog niet bekend. De zaak tegen medeverdachte Josef B. gaat in ieder geval verder op 10 december. Dan is er opnieuw een tussentijdse zitting gepland, waarin de stand van het onderzoek wordt besproken.

Meer over dit onderwerp:
KOP VAN OVERIJSSEL
Deel dit artikel: