Ko Wierenga: "Als de methode niet deugt, hef je toch geen heel team op?"

"Als de methode niet deugt, hef je toch geen heel team op?" Een belangrijke uitspraak van Ko Wierenga, de gisteren op 80-jarige leeftijd overleden oud-burgemeester van Enschede.

Wierenga deed dat als voorzitter van een onderzoekscommissie die onderzoek deed naar wat later de IRT-affaire is gaan heten. Een affaire die zelfs leidde tot een parlementaire enquête onder leiding van wijlen Maarten van Traa.

Wierenga was gevraagd om te bekijken waarom de Amsterdamse driehoek (justitie, politie en burgemeester) een rechercheteam per direct opdoekte dat onderzoek deed naar de zogeheten 'erven Bruinsma', de opvolgers van de beruchte drugscrimineel Klaas Bruinsma, die in 1991 werd doodgeschoten voor het Hilton in Amsterdam.

 

De erven Bruinsma

De driehoek (justitie: Vrakking, politie: Nordholt en burgemeester: Van Thijn) had per direct de stekker uit een rechercheteam getrokken, omdat dit team toestond dat honderdduizend kilo soft- en harddrugs op de Hollandse markt kwam. Wierenga deed onderzoek. Zijn conclusies waren vernietigend voor Van Thijn, inmiddels minister van Binnenlandse Zaken en zijn collega Hirsch Ballin van Justitie.

Wierenga ten voeten uit. Wars van namen. Wars van reputaties. Als de geboren Drent (Borger) onraad rook, dan kon hij venijnig uit de hoek komen. Aan tafel bij het actualiteitenprogramma NOVA fileerde hij Van Thijn en Hirsch Ballin. De episode is nog beschreven in een boek van Ed van Thijn: 'Retour Den Haag'. Van Thijn kwam in de affaire in een politieke spagaat terecht. Als kersverse minister van Binnenlandse Zaken moest hij oordelen over de rol van de Amsterdamse burgemeester. En dat was hijzelf tijdens het opdoeken van het IRT. Exit Van Thijn dus.

Vernietigende conclusies IRT-affaire

De avond voor de openbaring van de vernietigende conclusies van Wierenga, had ik avonddienst. Ik was alleen in het pand van RTV Oost. Het liep tegen 22.30 uur. Wierenga meldde zich bij de hoofdingang. Ik ontving hem en schonk koffie. Hij moest de presentatie van 'Met het oog op morgen' te woord staan vanuit de studio van RTV Oost. Ik probeerde conclusies te ontfutselen, maar Wierenga bleef stoïcijns: "Jongeman, morgenvroeg hoor je het." "En met het oog op morgen dan", probeerde ik nog. Wierenga: "Geloof me jongeman. Die krijgen ook nog niets te horen." Hij lachte minzaam, maar hield woord.

De volgende dag brak de pleuris uit nadat Wierenga z'n persconferentie had gehouden. Snoeihard was het oordeel: "Als de methode niet deugt, hef je nog niet een heel team op?" Felle kritiek die dus met name Van Thijn trof. Deze woorden leidden uiteindelijk tot een parlementaire enquête waaruit bleek dat het crisis was in de opsporing. Wierenga's 'finest hour'.

Kunstwerk 'Ei van Ko'

Terug in Enschede bemoeide Wierenga zich met name met de plannen om samen te gaan met Hengelo (de zogeheten Dubbelstad). Hier leert hij de voormalige Hengelose burgemeester Wolter Lemstra kennen. Ook al zo'n bestuurlijke mastodont. De fusie komt er niet. Daarvoor had Wierenga al een gevecht gevoerd met jongeren in de stad over de Kokerjuffer. Het gevecht ging over legaliseren van softdrugs.

Hij was vroeger werkzaam in Utrecht en Doorn en werd in 1967 PvdA-Tweede Kamerlid. Vanaf 1977 was hij burgemeester van Enschede. Hij hield het vol tot 1994. Ruim dertien jaar dus. Daarom is een kunstwerk voor het stadhuis vernoemd naar hem: 'Het ei van Ko'.

De laatste jaren sleet Wierenga in verzorgingstehuis Bruggerbosch. Z'n geheugen liet hem in de steek. Oud-burgemeester Lemstra en z'n voorganger Bevers kwamen geregeld op bezoek. Of Wierenga dat nog allemaal meekreeg is de vraag. Zaterdag 21 september ging z'n klok stilstaan. Rust zacht.

Meer over dit onderwerp:
Rob Vorkink Weblogs
Deel dit artikel:

Reageren