Satelliet vertelt onderzoekers of Twentse grond te nat of te droog is

“Wij meten bodemvocht hier met sensoren”, vertelt onderzoeker Rogier van der Velde wijzend naar de grond, “en vanuit de ruimte met een satelliet.” Het klinkt bijna als science fiction. Vanuit de ruimte kijken of akkerlanden niet uitdrogen of te nat worden. En toch gebeurt het.

Een satelliet voorziet wetenschappers van Universiteit Twente en Waterschap Vechtstromen van bijzondere informatie.

'Extra ogen gekregen'

Hij meet uitdroging van het land op 800 kilometer afstand van de aarde. Bij het waterschap zijn ze blij met de nieuwe informatie die vanuit de ruimte wordt geleverd. “Daarmee hebben we eigenlijk extra ogen gekregen”, vertelt Sjon Monincx van Waterschap Vechtstromen.

“Tot op heden was de verdamping alleen maar op enkele plekken beschikbaar. Het KNMI meet bijvoorbeeld verdamping, maar doet dat met een mast op één plek. En nu ineens hebben we informatie voor ieder vlakje van 10 bij 10 meter over ons hele gebied van 225.000 hectare.”


'Optimale oogst'

En de informatie die de satelliet levert, kan boeren en het waterschap goed van pas komen. “Boeren willen een zo optimaal mogelijk oogst hebben”, legt wetenschapper Van der Velde van Universiteit Twente uit.

“Dat kan als de boeren eerder het land op kunnen. Door met de satelliet te kijken waar het droog genoeg is, zodat boeren met hun tractor op het land kunnen, kunnen ze het groeiseizoen verlengen en daardoor hun oogst optimaliseren.

Ook voor de natuur biedt de nieuwe meetmethode mogelijkheden, vertelt Van der Velde. "Waterbeheerders zijn geïnteresseerd om water op tijd vast te houden voor de bescherming van natuurgebieden.”


Minder probleemsituaties als afgelopen zomer'

“We kunnen ineens zien, van plek tot plek, waar de verdamping is. Dus waar gewassen voldoende vocht hebben, maar ook waar dat niet zo is. We kunnen kritischer kijken of dat een oorzaak heeft die met waterbeheer te maken heeft,” aldus waterschapsman Monincx.

Van der Velde: “Als waterschappers de informatie hebben van waar het te nat en te droog is, dan kunnen ze kijken in welke regio ze meer water moeten afvoeren of water moeten vast houden. En dat leidt tot minder probleemsituaties zoals we afgelopen zomer hebben gezien.”

De bloedhete en kurkdroge zomer was vanuit de ruimte erg goed zichtbaar. Op de beelden die de satelliet leverde, was goed waarneembaar hoe het land gedurende de zomermaanden steeds verder uitdroogde. 


Eerder signalen van droogte
Eén van de dingen die dit onderzoek mogelijk heeft opgeleverd, is dat waterschappen eerder signalen kunnen krijgen dat landerijen uitdrogen. En dat betekent ook dat ze dus eerder zouden kunnen ingrijpen.

Monincx: “Voorspellen, dat is iets dat wij als waterschap nu ook al doen, maar nog niet echt voor droogte. Misschien dat deze beelden ons in staat stellen om meer vooruit te gaan kijken. Als we eerder peilen opzetten en water kunnen vasthouden, kunnen we misschien problemen met vochttekort verkleinen.”

En de hulp van de satellietbeelden werkt ook de andere kant op, legt onderzoeker Van der Velde uit. "Waterschappen kunnen kijken welke percelen systematisch te nat blijven. Daar zouden ze op kunnen sturen door het waterpeil daar te verlagen, of gebieden die systematisch te droog blijven daar kunnen ze het waterpeil opzetten zodat het langer nat blijft en het gewas door kan groeien.”

'Heel veelbelovende techniek'

Als deze methodiek zo goed werkt, is natuurlijk de vraag of in de toekomst ieder waterschap met satellietbeelden gaat werken. Monincx: “Ik denk dat het een heel veelbelovende techniek is.” 

Van der Velde: “Je ziet wel dat bij de grote ruimtevaartorganisaties. De eerste satellieten die echt toegewijd zijn op bodemvochtgehalte, die zijn al gelanceerd. En die leveren ook echt hele goede kwaliteit producten op.”

Deel dit artikel: