Hoe de sfeer in een gezellige woongroep in Steenwijk compleet omsloeg

De sfeer in woonvorm Haagswold in Steenwijk is gemoedelijk, totdat de verstandelijk beperkte jonge vrouw M. er komt wonen. De sfeer in de woning voor mensen met een beperking is sindsdien compleet omgeslagen. De situatie is zelfs zo erg dat één cliënt thuis wordt gehouden door zijn ouders.

Midden in de rustige wijk Clingenborgh in Steenwijk staat de woonvorm van zorgorganisatie Frion. Zo'n 12 cliënten met een verstandelijke beperking wonen hier bij elkaar, 24 uur per dag is er begeleiding aanwezig. 

'Een heel fijn huis'

Het gros van de bewoners kent elkaar al jaren: ze zaten op dezelfde school voor speciaal onderwijs en gaan naar dezelfde dagbesteding. Eén van de bewoners is Rico (30). Hij heeft het syndroom van Down en woont al een jaar of zes in Haagswold.

Moeder Wilma Mansveld was blij met het huis. "Het was altijd gezellig en de begeleiding was prima. Er werd natuurlijk weleens gekibbeld, maar het was echt een fijne woning. En nu is alles kapot." Moeder Wilma doelt daarmee op de komst van M.

woonvorm Haagswold in Steenwijk (Foto: RTV Oost Jolande Verheij)
woonvorm Haagswold in Steenwijk (Foto: RTV Oost Jolande Verheij)

Als de verstandelijk beperkte vrouw begin dit jaar in het huis komt wonen, is er nog niets aan de hand. Het is een lief en rustig meisje dat goed in de groep past, volgens één van de ouders.

Maar na een paar maanden verandert dat. En dan verandert ook Rico's gedrag, merkt moeder Wilma. "Rico is altijd vrolijk, maar ineens werd hij bokkig en chagrijnig. Ook zag hij er doodmoe uit. Ik kon er niet de vinger op leggen wat er met hem was."

Alarmbellen

Als Rico in augustus op vakantie is, ontdekt Wilma de oorzaak van zijn vreemde gedrag. "Hij belde mij en vertelde dat hij blij was om een tijdje van de herrie van M. af te zijn. Toen gingen plotseling alle alarmbellen bij mij af, het probleem lag dus bij die persoon in de woning."

Via andere ouders hoort Wilma dat M. blijkt te kampen met psychische problemen. Soms is ze volgens hen psychotisch. "Ik heb er een keer bij gestaan", zegt één van hen. "Zij gilde letterlijk: 'De stem in mijn hoofd zegt dat ik moet gaan vermoorden.' Heel bedreigend."

Volgens ouders gooit M. tijdens een aanval met spullen, valt begeleiders aan en schreeuwt alles bij elkaar, ook midden in de nacht. 

Zorgen bij ouders

Moeder Wilma besluit dat haar zoon Rico na zijn vakantie niet teruggaat naar Haagswold, maar thuis bij zijn moeder blijft. Met een groepje andere ouders trekt Wilma aan de bel bij Frion.

Mijn zoon gaat niet terug naar Haagswold. Nooit meer
moeder Wilma

Ook zij maken zich grote zorgen om het welzijn van hun kinderen, maar gaan niet gelijk zover om ze thuis te houden. Niet iedereen heeft daar ook de mogelijkheid toe.

Extra personeel

Er volgen gesprekken met de orthopedagoog, de locatiecoördinator en de directie van zorginstelling Frion. Zij geven aan er alles aan te doen om de veiligheid te waarborgen en de bewoners te ondersteunen.

Zo zet de zorginstelling extra personeel op de groep om M. in de gaten te houden en te helpen, en ook om de andere bewoners te ondersteunen. In verband met de privacy van de cliënt kan Frion niet verder op de ziekte of het gedrag ingaan. Maar er is geen sprake van dat M. gaat verhuizen, zij blijft op Haagswold.

Vertrouwen weg

De andere ouders hebben hun twijfels over deze aanpak, maar willen het nog even aanzien. Wilma heeft geen vertrouwen in de maatregelen die Frion neemt en hakt de knoop door: Rico gaat nooit meer terug naar Haagswold.

Rico met moeder Wilma (Foto: RTV Oost Jolande Verheij)
Rico met moeder Wilma (Foto: RTV Oost Jolande Verheij)

'Het is niet zo simpel'

Voor zorginstelling Frion is het een lastige situatie. Directeur Hugo Broekman begrijpt de zorgen van de ouders, maar een cliënt overplaatsen is niet de oplossing. "Het klinkt simpel, maar juist daar waar je woont is je veiligheid. Dat geldt voor een ieder."

"Hoe zou het bij uzelf zijn, op het moment dat u het vandaag even moeilijk heeft en u meteen uw huis uit zou moeten?", vraagt Broekman hardop af. 

Niet gevaarlijk

Volgens orthopedagoog Dinanda Zevalkink van Frion is de situatie niet gevaarlijk. "De cliënt vertoont geen gevaarlijk gedrag, maar voor cliënten wel heel spannend gedrag."

De cliënt vertoont geen gevaarlijk gedrag
Frion

Ze vervolgt: "Het is spannend hoe iemand kan reageren die ontregeld is. Het kan naar zijn als je bijvoorbeeld iemand hoort schreeuwen, maar het gedrag is niet op hun gericht. In principe niet."

Eigen unit

De kamers in de woonvorm hebben nog geen eigen badkamer. Vooral 's nachts kan dit tot ongewenste situaties leiden als M. een keer rondspookt, erkent Frion. Om de bewoonster wat privacy te geven en rust te creëren voor de andere bewoners zet Frion nu een woonunit in de tuin van Haagswold, een soort studio aan het huis vast, waar M. dan ook een eigen badkamer heeft.

De extra kamer mag net als een mantelzorgunit zonder vergunning neergezet worden en is al bijna klaar. De unit is bedoeld om aan M. de beste zorg te bieden en bij de anderen een onveilig gevoel weg te nemen.

Weinig vertrouwen

Maar niet alle ouders hebben er vertrouwen in dat het dan veilig is. Ze merken dat er al maanden minder zorg en aandacht is voor hun kinderen, omdat de begeleiders druk zijn met M. Ze verwachten niet dat dat beter wordt met de nieuwe unit.

Rico heeft er niks meer mee te maken. Hij krijgt waarschijnlijk binnenkort een nieuw huis, op een zorgboerderij in Friesland. Maar Wilma maakt zich nog wel zorgen om de andere bewoners, die ze ook allemaal persoonlijk kent.

Verliezers

"Dit verhaal kent alleen verliezers", verzucht Wilma. "Voor mijn zoon is het nu veilig, maar er wonen daar nog twaalf, dertien anderen, en dat doet me zeer," zegt Wilma terwijl ze volschiet. "Sorry, dit doet me echt pijn".

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.