Drie weesdasjes op het nippertje gered na zoektocht van acht dagen in het Buurserzand

Knoef, Bergje en Bultje heten ze, drie babydasjes die zijn gevonden in het Buurserzand. Het is een klein wonder dat ze nog leven. Hun moeder werd doodgereden, en dan zijn ook haar pups in de burcht ten dode opgeschreven. Maar na een uitgebreide zoektocht zijn de dasjes gered en naar de dassenopvang gebracht.

De zoektocht naar de kleine dasjes begint al op één mei. In de vroege ochtend wordt een dode das gevonden op de weg tussen Haaksbergen en Buurse. Gerard Berendsen van dassenwerkgroep Twente onderzoekt later die dag het dode dier en ontdekt dat het een zogend vrouwtje is. 

Dode das langs de weg bij Haaksbergen (Foto: Gerard Berendsen)
Dode das langs de weg bij Haaksbergen (Foto: Gerard Berendsen)

Alarmbellen

"Dan gaan direct alle alarmbellen af", vertelt Gerard, "in deze tijd van het jaar zijn de jongen nog te klein om zelf eten te zoeken, dus zonder moeder zijn  ze ten dode opgeschreven". Samen met de natuurbeheerders in het gebied gaat de dassenwerkgroep op zoek naar de weesjes.

Dassen leggen 's nachts vele kilometers af op zoek naar voedsel. Dat betekent dat er een groot gebied moet worden uitgekamd. Sommige burchten zijn al tientallen jaren in gebruik, soms komen er ook nieuwe bij die nog niet bekend zijn bij de landschapsbeheerders.

Sporenonderzoek

Aan sporen in het landschap kan je zien of er recent dassen actief zijn geweest en welke routes ze mogelijk hebben gevolgd. Na uitgebreid onderzoek blijven er twee burchten over waar de dassenpups misschien kunnen zitten, op terreinen van Natuurmonumenten in het Buurserzand. 

Zoeken naar sporen van dassen (Foto: RTV Oost Jolande Verheij)
Zoeken naar sporen van dassen (Foto: RTV Oost Jolande Verheij)

Gerard Berendsen plaatst wildcamera's bij die twee burchten, want vroeg of laat komen de jongen naar buiten, wanhopig op zoek naar hun moeder. Maar dagenlang gebeurt er niks: "Het was al vijf mei inmiddels. Dan denk je, slaan we de plank dan toch helemaal mis, waar kunnen ze überhaupt  nog zijn?"

Nog niet gered

Berendsen gaat nog één keer zelf bij de burcht kijken of er sporen zijn. Dan komt er net een piepklein dasje uit een pijp: "Dat kleintje liep echt kermend over de burcht, dat is geen normaal gedrag voor een jonge das. Dan weet je, hier moeten we echt wat mee. We wisten toen nog niet hoeveel jongen er waren".  

Maar een das vangen is niet makkelijk. Ze vluchten gauw de burcht in en zijn dan onvindbaar in het ondergrondse gangenstelsel. Uitgraven mag en kan niet. Vaak maken meerdere dassengezinnen gebruik van een burcht. Als er pijpen instorten wordt de ramp alleen maar groter.

Geduld

De enige optie is heel rustig wachten, hopen dat de dasjes uit wanhoop weer boven komen en ze dan snel vangen. Bij de zoekactie zijn onder meer de dassenwerkgroep Twente, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en Landschap Overijssel betrokken.

In ploegen houden in totaal twaalf mensen de wacht bij de burcht. De dasjes laten zich nog één keer zien maar zijn dan te ver weg om ze te pakken, en ze verdwijnen weer in de burcht. De kans dat de babydasjes nog leven wordt elke dag kleiner. 

Hulp uit Brabant

Maar op acht mei in de avond, ruim een week nadat hun moeder werd doodgereden komen de verzwakte diertjes toch weer boven. Met hulp van een dassenexpert uit Brabant die gespecialiseerd is in het vangen van babydassen worden ze eindelijk gered.

Weesdasjes op het nippertje gered (Foto: Gerard Berendsen)
Weesdasjes op het nippertje gered (Foto: Gerard Berendsen)

"Dan gaat het dak er wel even af", lacht Berendsen. Maar er zijn ook zorgen, want de diertjes zijn erg verzwakt: "Ik had er eentje vast, en het was  niet meer dan een bottenzakje. Ze hadden geen enkele reserve meer, dit had geen twee dagen langer moeten duren".

Das en Boom

De diertjes zijn naar stichting Das en Boom gebracht in Beek-Ubbergen. Hier mogen de dasjes eerst aansterken en worden ze daarna voorbereid op een leven in het wild. De twee vrouwtjes, Bergje en Bultje, en het mannetje, Knoef, maken het naar omstandigheden goed.

Weesdasjes bij dassenopvang  (Foto: stichting Das en Boom)
Weesdasjes bij dassenopvang (Foto: stichting Das en Boom)

Hester Bartels van Das en Boom: "Ze waren echt sterk verzwakt en compleet uitgemergeld. Maar met de goede zorg kunnen ze het wel overleven. Ze eten nu goed en worden al iets zwaarder. Ze beginnen zelfs alweer wat met elkaar te spelen, dat is een goed teken."

Terug naar "huis"

Als de drie dassen groot en sterk genoeg zijn en zichzelf kunnen redden gaan ze weer de natuur in, liefst in de buurt van waar ze zijn gevonden, hoopt Berendsen: "Ze komen hier vandaan, ze horen hier thuis, dus we hopen wel dat we ze ook ergens hier kunnen terugplaatsen".

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.