Zingen in de protestantse kerken is taboe

De Protestantse Kerk Nederland (PKN) heeft een protocol opgesteld voor het veilig hervatten van de kerkdiensten. Meest opvallende daarin is dat zingen wordt afgeraden. Want zingen lijkt meer dan praten, een bron van besmetting te zijn.

Vanaf 1 juni zijn er kerkdiensten toegestaan met maximaal dertig aanwezigen; een maand later mogen honderd mensen tegelijk naar de kerk. Voorwaarde is wel dat de kerkgangers anderhalve meter afstand van elkaar moeten houden. 

Een pijnlijke maatregel

"Pijnlijk", noemt de kerkleiding dat gemeentezang vooralsnog wordt afgeraden, omdat het een bron van besmetting lijkt te zijn. Gemeentezang is van oudsher sterk verbonden met de protestantse liturgische praktijk. De kerk komt wel met alternatieven, zoals het uitspreken van liedteksten of gedichten voorlezen, instrumentale muziek of gewoonweg stil zijn. 

Koorzang een bron van besmetting

In de Evangelsiche Kirche in Duitsland is men beducht op het hervatten van de kerkdiensten met samenzang. De angst dat zich besmettingen herhalen, zoals die zich heeft voorgedaan bij het Berlijns Kathedraal Koor, is groot. Tijdens een repetitie in Berlijn zijn tientallen zangers besmet. Ook in ons land bleken koorrepetities en optredens een bron van besmetting. Denk aan Hasselt en IJsselmuiden.

'In deze tijd van een coronapandemie moeten we afzien van zang', schrijft de kerk in Hessen-Nassau in haar eigen krant. 'Vandaag zingen de engelen voor ons in de hemel.'

Het artikel zoekt verder naar alternatieven: ritmisch klappen of knippen met de vingers is geen alternatief. Men kan het orgel steviger inzetten dan gebruikelijk.

"Zoek niet de grenzen op"

De PKN adviseert de aangesloten kerken een gebruiksplan voor het gebouw op te stellen en zelf hun verantwoordelijkheid te nemen bij de invulling en het toepassen van het protocol. "Zoek niet de grenzen op van wat kan en mag", stelt de kerkleiding.

Zo is het niet toegestaan om met meerdere groepen van dertig of honderd mensen in verschillende zalen aanwezig te zijn in het gebouw. "Een online kerkdienst is daarom nog steeds een goed alternatief."

Niet thuis kerk spelen

Het protocol geeft verder praktische aanwijzingen: zo moeten er looproutes worden aangegeven en er moet iemand aanwezig zijn die de stoelen op anderhalve meter van elkaar zet. Bijeenkomsten thuis worden afgeraden. "In de grotere ruimte van een kerkelijk gebouw is een veilige afstand en de nodige hygiëne van keuken en sanitaire voorzieningen beter gewaarborgd."

Aandacht voor de zeventigplussers

Ook moet er een reinigingsplan komen en moeten er desinfectiemiddelen klaarstaan. Toiletbezoek wordt afgeraden. Mensen met coronagerelateerde klachten mogen de kerk niet bezoeken. En een coördinator moet aan de bezoekers vragen of ze gezond zijn. Ook is het verplicht om in het gebruiksplan voorschriften op te nemen over hoe om te gaan met de kwetsbare groep mensen van zeventig jaar en ouder. 

Het protocol stelt voor dat kerkgangers van te voren moeten reserveren. Een contactpersoon moet dan bijhouden hoeveel en wie het zijn en wanneer het maximum is bereikt. Ook kan er worden overgegaan tot loting. Een andere optie is mensen per wijk, leeftijdscategorie of op achternaam uitnodigen. Ook is het mogelijk om meerdere diensten op een dag te houden, als het maar niet vlak achter elkaar is.

Geen collecte

Collecteren tijdens de dienst mag niet meer. Het doorgeven van collectezakken en lange collectestokken kan een bron van besmetting zijn. Het plaatsen van collecteschalen bij de uitgang van de kerk kan ook voor problemen zorgen, zoals filevorming. Het protocol adviseert daarom gebruik te maken van een collecte-app.

Een eigen beker

De avondmaalsbeker laten rondgaan is geen optie: geadviseerd wordt een eigen beker voor iedere gelovige. Brood kunnen de gelovigen van een schaal pakken. Voor dopen adviseert de kerkleiding gebruik te maken van een verlengde arm door middel van een doopschelp. Uitstellen van de doop kan ook.

Geen koffie na afloop

Bij het verlaten van de kerk moet worden aangegeven welke rij als eerste de kerk mag verlaten, zo mogelijk via verschillende uitgangen. 

Van koffiedrinken na afloop kan geen sprake zijn. 

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Deel dit artikel: