Tweede Kamerlid SP stelt vragen over 'schrikbewind' Enschede tegenover inwoners met uitkering

Tweede Kamerlid Jasper van Dijk (SP) is kritisch op wat hij noemt het "schrikbewind van de gemeente Enschede tegenover bijstandsgerechtigden". Hij gaat er staatssecretaris Tamara van Ark vragen over stellen. Het Kamerlid wil onder meer weten of Van Ark "een dergelijk schrikbewind terecht vindt".

Als eerste wil SP'er Van Dijk weten wat de staatssecretaris vindt van de tv-uitzending Opstandelingen die afgelopen donderdag werd uitgezonden en waarin het uitkeringsbeleid van de gemeente Enschede centraal stond. "Wat is uw reactie op die uitzending en vindt u het getoond schrikbewind aanvaardbaar?" 

Verplichte zoekperiode
Vervolgens vraagt hij haar reactie over de omstreden 'verplichte zoekperiode' die de gemeente Enschede enkele jaren geleden hanteerde. "Van 1 januari 2014 tot en met 1 juli 2015 (toen de Nationale Ombudsman daarover een vernietigend oordeel uitsprak) heeft de gemeente Enschede mensen van 27 jaar en ouder in strijd met de wet een verplichte zoekperiode van vier weken opgelegd alvorens zij een aanvraag voor bijstand konden indienen. Ongeveer 2.500 bijstandsgerechtigden kregen hiermee te maken. Vindt u dat gedupeerden door de gemeente Enschede gecompenseerd dienen te worden?"

Twaalf vragen aan Van Ark
Op de lijst van Jasper van Dijk aan de staatssecretaris staan in totaal twaalf vragen. Het Tweede Kamerlid stelt onder meer de 3.300 handhavingsverzoeken aan de orde die vanaf 2015 tot nu zijn ingesteld tegen mensen met een uitkering. "In circa zestig procent van de gevallen werd volgens de gemeente de zogenoemde schending van de inlichtingenplicht aangetoond. Betrokkenen worden vaak ten onrechte bestempeld als fraudeur terwijl ze dat niet zijn. Vindt u dat gedupeerden door de gemeente Enschede gecompenseerd dienen te worden?"

Participatiewet
Tot slot wil hij weten of de staatssecretaris tevreden is over de Participatiewet die in 2015 is ingegaan en waardoor gemeenten voor een groot deel verantwoordelijk zijn geworden voor het sociale domein, terwijl daar minder inkomsten vanuit het Rijk tegenover stonden omdat gemeenten efficiënter zouden kunnen werken.

De volledige vragenlijst van SP-Tweede Kamerlid Jasper van Dijk:

1 Wat is uw reactie op de uitzending van BNN/VARA Opstandelingen ‘De ballade van Enschede’ d.d. 25 juni2020?

2 Vindt u het getoonde schrikbewind tegenover bijstandsgerechtigden aanvaardbaar?

3 Van 1 januari 2014 t/m 1 juli 2015 (toen de Nationale Ombudsman daarover een vernietigend oordeel uitsprak) heeft de gemeente Enschede mensen van 27 jaar en ouder in strijd met de wet een verplichte zoekperiode van vier weken opgelegd alvorens zij een aanvraag voor bijstand konden indienen (circa 2.500 bijstandsgerechtigden). Vindt u dat gedupeerden door de gemeente Enschede gecompenseerd dienen te worden?

4 Van 1 januari 2014 t/m 8 november 2017 (toen de Rekenkamer strijdigheid met de wet vaststelde) heeft de gemeente alle bijstandsaanvragers, zonder leeftijdsonderscheid te laat en te weinig wettelijk voorschot betaald (circa 1.500 aanvragers per jaar). Vindt u dat gedupeerden door de gemeente Enschede gecompenseerd dienen te worden?

5 De gemeente heeft vele jaren nagelaten de beslagvrije voet correct vast te stellen. Vindt u dat gedupeerden door de gemeente Enschede gecompenseerd dienen te worden?

6 Van 1 januari 2015 t/m 15 juni 2020 heeft de gemeente naar eigen zeggen een “maximaal streng maatregelenbeleid gevoerd”. In deze periode werden aan 5000 bijstandsgerechtigden kortingen opgelegd, zonder dat hen een herkansing geboden werd. Vindt u dat gedupeerden door de gemeente Enschede gecompenseerd dienen te worden?

7 Van 1 januari 2015 tot op heden heeft de gemeente ruim 3.300 handhavingsonderzoeken uitgevoerd. In ca. 60 % van de gevallen werd volgens haar de zgn. schending van de inlichtingenplicht aangetoond. Betrokkenen worden vaak ten onrechte bestempeld als “fraudeur” terwijl ze dat niet zijn. Vindt u dat gedupeerden door de gemeente Enschede gecompenseerd dienen te worden?

8 Het Onderzoek evaluatie armoedebeleid heeft aangetoond dat het bereik van de Minimaregelingen zeer beperkt is. Vindt u dat gedupeerden door de gemeente Enschede gecompenseerd dienen te worden? (1)

9 In de uitzending worden drie voorbeelden getoond van ‘veelaanvragersbijstand’. Vindt u dat gedupeerden door de gemeente Enschede gecompenseerd dienen te worden? (2)

10 Erkent u dat door de werkwijze van de gemeente duizenden bijstandsgerechtigden financieel gedupeerd zijn? Zo nee, waarom niet?

11 Is het juist dat armoedegelden om de (kinder)armoede in Enschede te bestrijden vanaf 2018 aan de algemene middelen worden toegevoegd (500.000 euro structureel)? Erkent u dat middelen dan niet per definitie op de juiste plek terecht komen? Wat onderneemt u hiertegen? Vindt u dat gedupeerden door de gemeente Enschede (net als de gedupeerden van de Toeslagenaffaire door de Belastingdienst) financieel gecompenseerd dienen te worden?

12 Bent u tevreden over de werking van de Participatiewet of erkent u met mij dat er veel verkeerd gaat? Bent u bereid de Participatiewet zodanig te wijzigen dat het niet langer mogelijk is voor gemeenten om een schrikbewind te voeren?

 

(1) Het aantal aanvragen bijzondere bijstand in 2018 bedroeg in 12.090 terwijl slechts 2.734.  Ofwel 23 % werd toegekend. Deze lage score zou volgens een ambtenaar worden veroorzaakt doordat de kosten voor bijzondere bijstand bewindvoering explosief gestegen zijn. Daardoor is de gemeente terughoudend met andere aanvragen. De Individuele Inkomenstoeslag scoort ook bijzonder laag. De voorloper van de IIT, de Langdurigheidstoeslag, werd vanaf 1 januari 2012 met maar liefst 68 % gekort. Bovendien werd de Langdurigheidstoeslag automatisch aan rechthebbenden verstrekt terwijl de IIT vanaf 1 januari 2015 uitsluitend op aanvraag wordt toegekend. In 2018 bedroeg het aantal aanvragen voor de IIT 6.221, terwijl slechts 1.480 ofwel 24 % werd toegekend.

 

(2) Het verdienmodel ‘veelaanvragersbijstand’ betreft mensen die soms 3 tot 4 keer moeten aanvragen voordat de uitkering uiteindelijk wordt toegekend. Zij komen hierdoor vele maanden zonder inkomen te zitten. Ook worden mensen wiens uitkering wordt beëindigd door de gemeente niet geïnformeerd over het recht opnieuw een aanvraag in te dienen. Ook zij hebben hierdoor maandenlang geen inkomen.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Meer over dit onderwerp:
uitkering SP Enschede Nieuws
Deel dit artikel: