'Opa-moord' Wierden: krijgt de kleinzoon in beroep hogere straf?

Het gerechtshof velt vandaag in hoger beroep een oordeel in de spraakmakende 'opa-moord'. Daarbij gaat het vooral om de principevraag of de kleinzoon volgens het jeugdrecht of het volwassenenstrafrecht moet worden bestraft. Het Openbaar Ministerie en de advocaat van de kleinzoon kruisten tijdens het strafproces met elkaar de degens over deze principevraag. Het woord is vandaag aan het gerechtshof. 

door Jan Colijn en Tom Meerbeek

De 'opa-moord' is een van de meest geruchtmakende misdrijven van de afgelopen jaren in Overijssel. In deze zaak werd de lokaal bekende zakenman Herman Smit (71) uit Wierden met 38 messteken van het leven beroofd. Zijn minderjarige kleinzoon werd hiervoor veroordeeld tot twee jaar cel en jeugd-tbs.

Dit na een eis van het Openbaar Ministerie van zeven jaar cel en tbs met dwangverpleging.

Lijnrecht tegenover elkaar
Justitie en Thijs Geerdink, advocaat van de kleinzoon, stonden tijdens het strafproces lijnrecht tegenover elkaar. Daarbij spitste het juridisch gevecht zich toe op de vraag of de kleinzoon volgens het jeugdstrafrecht of het volwassenenstrafrecht moest worden berecht. 

De raadsman bepleitte voor de rechtbank Almelo met succes dat het jeugdrecht moest worden toegepast. De kleinzoon was ten tijde van het misdrijf immers minderjarig. Maar ook omdat de jongen volgens psychologen verminderd toerekeningsvatbaar was.

Tekst gaat verder onder foto

Thijs Geerdink, advocaat van de kleinzoon (Foto: RTV OOST)
Thijs Geerdink, advocaat van de kleinzoon (Foto: RTV OOST)

Achter gesloten deuren
Het OM had tijdens de rechtszaak, die achter gesloten deuren plaatshad, de kinderrechter echter nadrukkelijk gevraagd om het volwassenenstrafrecht toe te passen. Justitie droeg daarvoor meerdere argumenten aan. Zo was de kleinzoon ten tijde van het misdrijf 17,5 jaar en daarmee dus bijna volwassen.

'Vette bek gegeven'
Bovendien vroeg justitie daarom vanwege de ernst van het misdrijf. Zo was er volgens het OM sprake van voorbedachte rade en had de kleinzoon niet in een opwelling gehandeld. Zo had hij nog een half uur bij opa's woonboerderij in het gras gezeten voor hij toesloeg. Vervolgens trok hij blauwe latex handschoenen aan. "Toen ben ik die kant op gelopen. Heb ik aangeklopt. Deed hij de deur open. Heb ik hem een vette bek gegeven en toen heb ik hem gestoken", bekende hij tegenover rechercheurs.

Maar vooral ook vroeg het OM aan de rechtbank om de kleinzoon volgens het volwassenenstrafrecht te veroordelen omdat hij in het tijdsbestek dat hij in voorarrest zag "een volwassen indruk maakte". Daarbij verwees justitie naar de uitgekiende manier waarop de Wierdenaar een plan in elkaar had gedraaid om te voorkomen dat hij voor vele jaren achter de tralies zou verdwijnen.

'Incest-tactiek'
Zo bleek dat de jongeman vooraf met zijn ouders de tactiek had besproken dat hij opa voor de rechtbank van incest zou beschuldigen. Ook meldde hij aan zijn ouders nadrukkelijk dat hij opa in een opwelling van het leven had beroofd in plaats van volgens een vooropgezet plan. Op die manier hoopte hij dat hij een minder hoge straf zou krijgen.

Afgeluisterd
De gesprekken werden echter afgeluisterd door justitie, zo meldde RTV Oost. "Dat krijgen ze ook absoluut niet te weten, dat het gepland is, want dan krijg ik voorbedachte rade en dan zit ik wel op levenslang", zei hij in de jeugdinrichting in een door justitie opgenomen gesprek met zijn ouders. Zo blijkt uit het strafdossier Liberia.

Uiteindelijk pakte de 'incest-tactiek' overigens alleen maar averechts uit. De rechtbank nam de valse beschuldigingen namelijk hoog op en oordeelde dat de kleinzoon zijn grootvader nog eens extra heeft belasterd "door zijn opa nietsontziend te betichten van seksueel misbruik".

Hoger beroep
Niettemin legde de rechtbank het verzoek van het Openbaar Ministerie naast zich neer om de kleinzoon volgens het volwassenenstrafrecht te berechten en paste het jeugdrecht toe. "Hij blijft een minderjarige jongen met zeer complexe problematiek, waarbij langdurige behandeling nodig zal zijn voordat sprake kan zijn van een terugkeer in de maatschappij", aldus de rechtbank Almelo in het vonnis over de reden om te kiezen voor het jeugdstrafrecht. De rechtbank acht het van belang dat zo snel mogelijk met de behandeling een begin wordt gemaakt en niet pas na een celstraf van vele jaren.
Bovendien hadden meerdere jeugdpsychiaters geadviseerd om de jongeman volgens het jeugdrecht te straffen.

Daardoor viel de straf uiteindelijke fors lager uit dan de eis.

Voor het OM was dat aanleiding in hoger beroep te gaan. Tijdens dit appèl is twee weken geleden het gerechtshof opnieuw de vraag voorgelegd de kleinzoon volgens het volwassenenstrafrecht te veroordelen. Met dezelfde eis als in eerste aanleg: zeven jaar cel en tbs met dwangverpleging.

Het gerechtshof wijst vanmiddag arrest.

MOORD WAS 'VOOR NIETS'

De kleinzoon verklaarde tijdens de politieverhoren dat hij zijn opa had omgebracht vanwege een zakelijke ruzie. Opa lag namelijk overhoop met de ouders van de kleinzoon. Daarbij eiste opa een half miljoen euro van de vader van de kleinzoon. Door opa te vermoorden, hoopte de kleinzoon zijn ouders van de claim te verlossen.
Na de moord hebben de erfgenamen van opa de claim echter voortgezet, waardoor de kleinzoon wrang genoeg helemaal niets met het misdrijf heeft bereikt. De civiele procedure loopt overigens nog.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.

Deel dit artikel: