Scholen bijna open, maar ventileren zoals minister Slob adviseert is 'onmogelijk'

De scholen roepen het al jaren: er is niet genoeg frisse lucht in de schoollokalen. Maar nu, in de tijd van corona, lijkt de boodschap urgenter dan ooit. Minister Arie Slob adviseert om zoveel mogelijk ramen en deuren tegen elkaar open te zetten. Maar scholen in Twente vinden dat geen oplossing, helemaal niet als het straks winter wordt. Ze trekken daarom nu, vlak voor de opening van het schooljaar 2020-2021, aan de bel.

Peter de Jonge is manager huisvesting voor zowel VCO Oost Nederland als Consent, twee schoolorganisaties voor het christelijk en openbaar basisonderwijs. Goed voor bijna vijftig schoolgebouwen in de regio Twente, waarvan er maar weinig zijn met een goed ventilatiesysteem. Daar is namelijk nooit geld voor, of het moet van het onderwijsbudget afgaan. 

Raam open niet genoeg 

Het advies van het RIVM en de minister is duidelijk: ventileer zoveel mogelijk. Ook al is het volgens het RIVM op dit moment onduidelijk of aerogene verspreiding een rol speelt bij de verspreiding van het virus. Maar ventileren is bijna niet te doen, aldus De Jonge.

"Vaak kan er wel een raam open, maar er ontstaat geen circulatie, omdat er aan de andere kant van het lokaal géén raam open kan. En we kunnen niet 24 uur de ramen open houden in verband met inbraak en vandalisme."

Alleen de ramen bieden ventilatie in Enschede (Foto: RTV Oost)
Alleen de ramen bieden ventilatie in Enschede (Foto: RTV Oost)

Het aanleggen van een goed ventilatiesysteem in een oude school kost al gauw zo'n tweehonderdduizend euro. "En stel dat je dat voor dertig scholen moet doen, dan heb je het over zes miljoen. Wij hebben dat niet liggen." De kosten zijn gebaseerd op een gemiddelde school, maar kunnen fors hoger liggen. "Kijk bijvoorbeeld naar een monumentaal pand als de Prinsenschool in Enschede, daar ben je veel meer geld voor kwijt."

Puberlichamen

Ook bij middelbare scholen speelt de problematiek, al is er wel meer ruimte voor ventilatie tussen de lessen door, legt Dirk Speelman, bestuurder van het OSG (Openbaar Scholengemeenschap) in Hengelo uit. "Tegen zesentwintig van die puberlichamen kun je natuurlijk haast niet aan ventileren, maar leraren kunnen wel na elke les alle ramen van het lokaal openzetten."

Net als bij de basisscholen het geval is, heeft niet elk middelbaar schoolgebouw geschikte ventilatie. Ook hier spelen de kosten een rol. "Bij het Montessori in Hengelo bijvoorbeeld zou het nodig zijn. Maar het kost meer dan een miljoen en dat heb ik niet liggen. Of ik moet twintig leraren ontslaan. Maar dat is natuurlijk niet de bedoeling." Onder het OSG vallen meerdere schoolgebouwen van vier scholen. 

Gedateerd

Volgens De Jonge speelt het probleem met slechte ventilatie meer bij basisscholen dan bij het voortgezet onderwijs. "De gebouwen in het basisonderwijs zijn over 't algemeen kleiner en gedateerd. Ze zijn grotendeels gebouwd in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw." Sindsdien is er meestal niets aan het klimaatsysteem gedaan.

De bekostiging van de basisscholen wordt geregeld via het Rijk. Er is een budget voor onderwijsinhoudelijke kosten, zoals de salarissen van de leraren en de lesstof. Verder krijgen de scholen voor de gebouwen een zogenoemde 'instandhoudingsvergoeding.' De Jonge legt uit. "De naam zegt het al, daarmee kunnen we het gebouw, dat vaak uit de jaren zestig of zeventig komt, in stand houden. Niet verbouwen of iets dergelijks."

Ook de kwaliteit van het onderwijs wordt er door beïnvloed, zegt De Jonge. "Als je kijkt wat het doet met de leerprestaties, dan schrik je. Ik ben niet blij met corona, maar ik ben wel blij dat er hierdoor meer aandacht komt voor dit probleem waar wij al jaren over aan de bel trekken."

Hij hoopt op geld van het Rijk, al zou het voor alle basisscholen in Nederland vermoedelijk wel om meer dan een miljard euro gaan. 

Vragen 

De politiek in Enschede heeft inmiddels vragen gesteld aan het gemeentebestuur, al is het de vraag of die met een oplossing komen. Dirk Speelman van het OSG hoopt op meer duidelijkheid van het landelijke Outbreak Management Team over de noodzaak van goede ventilatie.

"In elk geval voor de winter, want dan is het niet meer zo makkelijk om gewoon een raam open te zetten."

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.